یادگیری نحوه زندگی در لحظه حال جنبه مهمی از رشد خود و کشف معنوی است.
توصیه به “در حال زندگی کردن یا در زمان حال بودن” یا برخی از انواع آن را می توان در بسیاری از مقالات، کتاب ها و ویدئوها یافت. لحظه حال به عنوان راه حلی برای بسیاری از مشکلات زندگی مطرح می شود. این ممکن است برای التیام زخم های عاطفی ما، آزادسازی ذهن خلاق، بهبود روابط بین فردی یا رهایی از تنش و استرس باشد. بودن در لحظه به عنوان یک راه حل آسان برای تقریبا همه چیز دیده می شود.
با این حال، همه جا فقط به شما گفته شده که حضور داشته باشید، تمام! آسان است و هیچ آموزش دیگری لازم نیست.
خب نه. اگر به همین راحتی بود، همه ما این کار را انجام میدادیم. نیازی نیست که به ما گفته شود این کار را انجام دهیم. این امری عادی خواهد بود.
در عوض، یک فرد معمولی بخش زیادی از زندگی بیداری خود را در مکان و زمان بسیار دور سپری می کند – حداقل از نظر ذهنی.
ذهن آنها از پج پج های بیاندازه خواهد سوخت. افکار شورش خواهند کرد. لحظه حال از آنها فرار خواهد کرد.
پس چگونه وارد شدن و ماندن در لحظه حال را انجام دهیم؟
بیایید با یک تعریف شروع کنیم.
زندگی در لحظه حال به چه معناست؟
زندگی در لحظه به این معنا نیست که ذهن خود را از تمام افکار خالی کنید. یعنی روی هر کاری که انجام می دهید تمرکز کنید تا از گذشت زمان آگاه نباشید. هنگامی که در لحظه زندگی می کنید، متوجه تیک تیک دقیقه عقربه نمی شوید زیرا آگاهانه در عمل جذب شده اید.
و لازم نیست ساکت و آرام بنشینید تا اکنون را تجربه کنید. باور اینکه مدیتیشن یا سایر فعالیت های آرام تنها دریچه های ورود به لحظه حال هستند، اشتباهی است که بسیاری از مردم مرتکب می شوند.
بله، عملی که روی آن تمرکز میکنید میتواند تنفس شما یا مشاهده دنیای طبیعی اطرافتان باشد، اما میتواند بسیاری از چیزهای دیگر نیز باشد.
افسانه دیگر در مورد بودن در لحظه این است که شما نباید به گذشته یا آینده فکر کنید. در واقع، اگر وظیفه ای که روی آن تمرکز کرده اید، یادگیری از رویدادهای گذشته است تا برای آینده برنامه ریزی کنید، در حال حاضر هستید.
نکته کلیدی این است که از نظر عاطفی نه در گذشته و نه در آینده سرمایه گذاری کنید. شما ممکن است گذشته را اطلاعات، دانش، تجربه و آینده را چیزی بیش از فرافکنی از احتمالات در نظر بگیرید.
اکنون که آن را از سر راه برداشته ایم، بیایید به چند راه برای حضور بیشتر در لحظه نگاه کنیم.
راه های زیادی برای زندگی در لحظه حال وجود دارد.
1. خود را در جریان زندگی گم کنید.
وقتی تمام توجه خود را به چیزی معطوف می کنید، حالتی از جریان ایجاد می کنید. جریان وضعیتی است که در آن ذهن شما متشکل از مجموعه ای ناگسستنی از لحظات است، چه از فکر هدفمند یا فکری که هدفمند نیست.
افکار هدفمند آنهایی هستند که مستقیماً با کار “در دست انجام” در ارتباط هستند، با فرض وجود.
به عنوان مثال، وقتی ورزش رقابتی بازی میکنید یا یک ساز موسیقی مینوازید، روی این چیزها تمرکز می کنید. شما ممکن است فکر کنید، برنامه ریزی کنید، استراتژی داشته باشید، اما هدف شما کاری است که انجام می دهید.
بیفکری چیزی است که اکثر مردم وقتی به زندگی در لحظه فکر می کنند، تصور می کنند. زمانی است که ذهن شما از افکار “من” که اغلب در اطراف سر ما شناور هستند خالی است.
ذهن شما در حالت عدم فکر فعال است، اما غیرشخصی است. حواس شما هنوز سیگنال هایی را به مغز شما ارسال می کند و شما باید آن سیگنال ها را هضم و رمزگشایی کنید، اما در ذهن خود “صحبت نمی کنید”.
نویسندهای که رمان خود را مینویسد و در دنیای خیالیاش گم شده، در حالتی از شناور قرار دارد.
ذهن یک برنامه نویس کامپیوتر، عمیق در هزاران کد شناور است.
یک نجار که با دقت اندازه گیری می کند و چوب را به شکل دلخواه در می آورد، وارد حالت شناور شده است.
اگرچه تنها آخرین نفر از این افراد در حالت بی فکری نشسته است، اما همه آنها به شیوه خود در لحظه زندگی می کنند.
2. چیز جدیدی یاد بگیرید.
یکی از سادهترین راهها برای ورود به وضعیت شناور، یادگیری چیزهای جدید است. مهم نیست که چیست، تا زمانی که به توجه شما نیاز است.
توجه داشته باشید که وقتی یاد گرفتید، بسیاری از چیزها به درهای لحظه حال تبدیل نمی شوند زیرا می توانید آنها را به شکل خودکار انجام دهید.
برای مثال رانندگی ماشین را در نظر بگیرید. در طول فرآیند یادگیری، باید به کاری که انجام می دهید توجه کامل داشته باشید. پس از تسلط، میتوانید بدون فکر کردن، هدایت کنید، دندهها را عوض کنید، آینههای خود را بررسی کنید و سرعت را تنظیم کنید.
این وظیفه بر عهده یادگیری مادام العمر است که ذهن شما را به چالش می کشد به طوری که باید متمرکز و هوشیار بماند.
3. ساعت را حذف کنید.
وقتی صحبت از زندگی در زمان حال به میان می آید، عدم آگاهی از گذر زمان کلیدی است. اگر به ساعت نگاه می کنیم، روی کاری که انجام می دهیم متمرکز نیستیم. ما نگران این هستیم که در یک مدت زمان تعیین شده چقدر زمان کم داریم. فقط با نادیده گرفتن زمان می توانیم یاد بگیریم که چگونه در لحظه حضور داشته باشیم.
- کارگری که بی حوصله است و مدام زمان را چک می کند نمی تواند به کاری که انجام می دهد توجه کامل داشته باشد. در نتیجه، حفظ وضعیت شناور خود و روزش دشوارتر است.
- از طرف دیگر، کارگری که مهلتی برای ملاقات دارد و یک چشمش به ساعت است نیز برایش مشکل است که در حالت شناور بماند. آنها متوجه خواهند شد که ضرب الاجل آنها زودتر از آنچه که انتظار داشتند فرا می رسد.
- کارگری که سرش را پایین میاندازد و زمان را فراموش میکند، میتواند در لحظه حال و بر روی کار در حال انجام متمرکز بماند. آنها تا جایی که ممکن است در روز انجام خواهند داد، خواه یک ضرب الاجل بگذرد یا نه. به نظر نمی رسد زمان برای آنها آهسته یا سریع می گذرد.
4. لنگر خود را از طریق حواستان بیندازید.
وقتی در لحظه زندگی نمیکنید، متوجه میشوید که حواس شما پرت شده است. سرتان پر از افکار گذشته و آینده است و نمی توانید همزمان روی دو چیز تمرکز کنید.
به این فکر کنید که چند بار با ذهنی پر از افکار در جایی قدم زده اید و هیچ یک از بخشهای آن پیادهروی خود را به یاد نیاورده اید. شما به خاطر نمی آورید زیرا حواس بینایی، صدا و لامسه خود را تجربه نکرده اید.
ما می توانیم از این مسئله به نفع خود استفاده کنیم تا توجه خود را به لحظه حال برگردانیم. اگر روی حواس پنج گانه خود تمرکز کنیم، افکار گذشته یا آینده نمی توانند در ذهن ما جا بیفتند.
در یک روز گرم تابستان در یک پارک بنشینید و گرمای خورشید را روی پوست خود احساس کنید. یک پرتقال را به آرامی بخورید و طعم آن را تا نهایت تجربه کنید زیرا آب آن روی پرزهای چشایی شما جاری می شود.
به صداهای دنیا گوش کنید؛ پرندگان، ماشینها، صدای هر چیزی در زندگی. به یک نانوایی بروید و عطرهای شگفت انگیز را استشمام کنید. از تپه ای بالا بروید و به زمین زیر پای خود نگاه کنید.
این کارها را با هدف انجام دهید و در هر فرصتی انجام دهید. تمرکز بر چیزهایی که می توانید ببینید، بشنوید، بچشید، بو کنید و لمس کنید، بخشی از برنامه روزانه خود قرار دهید.
5. افکار متعصبانه را مشاهده کنید.
وقتی سعی می کنید در لحظه زندگی کنید و سرتان پر از فکرهای مثبت یا منفی می شود چه باید بکنید؟
به یاد داشته باشید که همه افکار مانع نیستند. اگر فکر مربوط به کاری است که انجام می دهید، نیازی به اقدامی در جهت حضور نیست. اگر فکر چیز دیگری است – چیزی که از گذشته یا آینده زاده شده است – اولین کاری که باید انجام دهید این است که متوجه شوید این فکر را دارید.
این ممکن است کمی عجیب به نظر برسد. چگونه ذهن خودآگاه را به غیر از ذهن آگاه مشاهده می کنید؟
پاسخ: شما مشاهده نمیکنید. ذهن آگاه (conscious) شما خودش آگاه به همه چیز (self_aware) است. می تواند خود را در حال فکر کردن در مورد چیزی غرق کند و تشخیص دهد که این فکر اتفاق افتاده است.
این را در نظر بگیرید: شما می توانید صدای درون خود را “بشنوید”، درست است؟ صدای مشخصی دارد. اما برای شنیدن صدا باید منبع و گیرنده داشته باشد.
در دنیای گسترده تر، صداها از چیزهای دیگر می آیند و قبل از پردازش در مغز توسط گوش شما دریافت می شوند.
اگر می توانید صدای درون خود را بشنوید، باید بین خود صدا و موجودی که آن را می شنود تمایز وجود داشته باشد. این موجود ذهن ناظر شماست. بخشی از ذهن خودآگاه شما که قادر است به افکار دیگر نگاه کند و بفهمد که آنها فقط افکار هستند.
این چگونه کمک می کند؟
خوب، اگر اجازه بدهید، این نهاد ناظر می تواند به شما کمک کند تا افکارتان را رها کنید.
وقتی افکار خود را دقیقاً همان چیزی که هستند تشخیص می دهید، کمتر احساس وظیفه می کنید که به آنها فکر کنید.
مشاهده یک فکر به معنای درک این است که آن فکر محصول ذهن شماست. این باعث بی ارزش شدن فکر می شود و اهمیت کمتری به آن می دهد و کنار زدن آن را برای شما آسان تر می کند.
اگر میخواهید در لحظه حال زندگی کنید، اینکه بتوانید خودتان را در جریان فکر کردن قرار دهید، یک مهارت کلیدی برای یادگیری و تقویت آن است.
به عنوان مثال مراقبه را در نظر بگیرید. چسبیدن به آن برای یک مبتدی کار آسانی نیست و افکار به راحتی وارد ذهن می شوند.
با این حال، به محض اینکه متوجه می شوید که به فکر فرو رفته اید، شگفت انگیز است که چقدر سریع آن افکار متوقف می شوند. آنها ممکن است بارها و بارها برگردند، اما هر بار که متوجه آنها می شوید، ذهن شما علاقه خود را به آنها از دست می دهد.
6. با احساسات خود نجنگید.
بودن در لحظه به معنای خالی بودن از احساسات نیست. می توانید غمگین یا شاد باشید و یا هر احساس دیگری داشته باشید و همچنان تنها و یا در کنار دیگران باشید.
در واقع، شادی به ندرت احساسی است که ما آن را با چیزی غیر از حضور در لحظه همراه می کنیم.
این احساسات منفی هستند که ما آنها را با گم شدن در فکر مرتبط میدانیم و دلیل آن این است که ما به دنبال راهحلی برای تسکین این احساس هستیم.
ما به دنبال پایان دادن یا رهایی خود از احساسات مثبت نیستیم، بنابراین مجبور نیستیم به همان شیوه در مورد آنها فکر کنیم.
اما هر چه زودتر بتوانید با احساسات منفی خود مانند احساسات مثبت به صلح برسید، زودتر آنها را همان طور که هستند می پذیرید و دیگر به آنها فکر نمی کنید.
خودتان را به خاطر احساس چیزی تنبیه نکنید؛ شما برای داشتن و نشان دادن احساسات، ضعیف یا احمق نیستید. تلاش برای فشار بر آنها و سرکوب آنها در درازمدت مشکل ایجاد میکند.
فقط اجازه دهید آنها باشند. ضمیر ناخودآگاه شما به موقع از طریق آنها کار خواهد کرد. لازم نیست سعی کنید با فکر کردن به آنچه سبب آنها شده است، روند را تسریع کنید.
برای تسلط بر نحوه زندگی در لحظه، باید از اصرار بر کنترل کامل زندگی خود دست بردارید. بله، شما قادر خواهید بود تا حد معینی رویدادها را کنترل کنید و حال و آینده خود را شکل دهید، اما مجموعه ای از چیزها وجود دارد که کنترلی بر آنها نخواهید داشت.
7. از کنترلی بودن دست بکشید.
شما دو انتخاب دارید: در برابر این چیزها مقاومت کنید و سعی کنید اراده خود را قویتر کنید یا حضور آنها را بپذیرید.
اولی شما را از لحظه دور می کند، در حالی که دومی شما را در لحظه نگه می دارد.
مقاومت در برابر چیزهایی که خارج از کنترل شما هستند، مستلزم این است که در یک فرآیند فکری شرکت کنید که بیهوده است. ممکن است به دنبال راهی برای به دست آوردن کنترل باشید (که بیهوده است)، یا ممکن است از حوادث ناله کنید و ناراحت شوید.
با کنترل کردن امور زندگی و اجازه دادن به چیزهایی که خارج از کنترل شما هستند و پذیرش هر چیز همانطور که هستند، موانع ذهنی برای زمان حال ایجاد نمی کنید.
8. آماده شدن برای لحظه بعد را متوقف کنید.
برای حضور در این لحظه، باید لحظه بعدی را فراموش کنید. بسیاری از مردم درگیر آماده شدن ذهنی برای لحظه بعدی هستند که فراموش می کنند از این لحظه لذت ببرند.
آنها توجه متمرکز خود را به لحظه حال نمی دهند، بلکه تمام وقت خود را در آینده نزدیک صرف می کنند.
“بعدش چی؟” سوالی است که از خود می پرسند آنها نمیخواهند تحت تأثیر رویدادهای آینده قرار بگیرند، اما چیزهایی که نگران آنها هستند اغلب آنقدر بیاهمیت هستند که نیازی به فکر کردن در مورد آنها ندارند.
اگر بخواهیم خلع سلاح شوند، این افکار باید همانطور که قبلا در مورد آن صحبت کردیم، رعایت شوند.
چهار “نباید” و یک “باید” مربوط به زندگی در لحظه
برای تکمیل راهنمای خود، برخی از کارهایی را که نباید در زمان حال انجام دهیم، همراه با یک چیز که حیاتی است، بررسی خواهیم کرد.
1. آن را هدف نهایی خود قرار ندهید.
این ممکن است کمی غیر منطقی به نظر برسد، اما نیازی نیست فکر کنید یا بگویید: «امروز در لحظه زندگی خواهم کرد».
یافتن خود در زمان حال نتیجه عمل است. این عمل ممکن است مراقبه ماورایی، در آغوش گرفتن همراهی دوستان یا نواختن یک آلت موسیقی باشد.
هدفی که باید برای خود تعیین کنید این است که فعالیت های بیشتری را انجام دهید که منجر به یک حالت شناور شود.
2. آن را روشنفکرانه نکنید.
هر چه بیشتر سعی کنید به سمت لحظه حال فکر کنید، بیشتر از شما فرار می کند.
به یاد داشته باشید، اکنون در ذهن شما یافت نمی شود، بلکه در اطراف شما در کارهایی که انجام می دهید، یافت می شود.
همچنین نباید سعی کنید در هر زمان مشخصی میزان هوشیاری و حضور خود را ارزیابی کنید. به محض اینکه متوجه شدید که به این فکر می کنید که چقدر خوب کار می کنید، آن را از دست داده اید.
3. برای لحظه حال محدودیت زمانی تعیین نکنید.
ممکن است فکر کنید که «زندگی در زمان حال» کاری است که باید برای مدت طولانی انجام دهید. اما شما این کار را نمی کنید.
اکنون لحظه ابدی است. اگر هر بار فقط 10 ثانیه آن را پیدا کنید، آن 10 ثانیه بهتر از هیچ است. شاید خوب باشد که تا زمانی که ممکن است در زمان حال ریشه دوانید، اما تأثیر مثبتی که یک دوره کوتاه می تواند به همراه داشته باشد را دست کم نگیرید. و اگر فقط میتوانید حملات کوتاهی را در زمان حال مدیریت کنید، خودتان را سرزنش نکنید.
4. فکر نکنید که زندگی در لحظه تمام مشکلات شما را حل می کند.
ممکن است زمانی که ذهنتان از نگرانی فارغ باشد، آرامش بیشتری پیدا کنید، اما این آرامش یک راه حل جهانی برای چالش هایی که با آن روبرو هستید نیست.
در حالی که می تواند برای رفاه عاطفی شما خوب باشد که خود را در لحظه حال به طور منظم از دست بدهید، نباید از آن به عنوان نوعی فرار برای جلوگیری از مقابله با مشکلات خود استفاده کنید.
متوجه خواهید شد که اقدام لازم برای پرداختن به یک مسئله حتی می تواند دریچه ای به زمان حال باشد. این نگرانی و تفکر بیش از حد در مورد یک مشکل است که ما را از آن باز می دارد.
1. تمرین کنید، تمرین کنید، تمرین کنید.
در حالی که نیازی نیست برای خود هدفی از زندگی در لحظه حال تعیین کنید، باید سعی کنید تا جایی که می توانید وارد شدن به آن را تمرین کنید.
شناور بودن چیزی است که می تواند به عادت تبدیل شود. هرچه بیشتر به آن دست یابید، آسان تر می شود و بیشتر متوجه خواهید شد که آن را به طور طبیعی انجام می دهید.
این به این واقعیت مربوط می شود که مسیرهای عصبی در مغز شما با تمرین تغییر می کنند. شما ارتباطاتی را تقویت خواهید کرد که در لحظه بودن را تقویت می کنند، در حالی که ارتباطاتی را که منجر به تفکر اجباری می شود تضعیف می کنید.
